Եթե այսօր էլ նույնը կրկնվի, նույն դեմոկրատ Փաշինյանը չի կարո՞ղ հրաման տալ՝ այդ մարդկանց սաստել կամ ինչ-որ քայլեր անել.Վահան Բաբայան





Հարցազրույց  Ռեֆորմիստների կուսակցությաննախագահ Վահան Բաբայանի ևՀանրապետություն կուսակցությունից ԹեհմինաՎարդանյանի հետ:/Մաս 1-ին/

Իշխանությունը և հանրությունը կենտրոնացած է Մարտի 1-ի վրա ,իրականում կենտրոնացա՞ծ են,թե՞  մեզ մոտ տպավորություն,հետաքրքիր դիտարկումներ կա,որ Մարտի 1-ից հետո գալու է Մարտի 2-ը,ինչո՞ւ որոշեցին քայլերթ անել,ի՞նչ է տալու դա իշխանությանը և հանրությանը: Կա՞ վտանգը,որ այս վարչապետը հանկարծ չդառնա Մարտի 1-ի վարչապետը:

-Վահան Բաբայան.Իհարկե  հասարակաության մեջ կա նման բան, բայց այդքան ֆետիշացված և այդքան բարձրաձայնված չի եղել:Միշտ խոսվել է,կա այստեղ շատ ծանր և ողբերգական մաս,որին բոլորն էլ անդրադարձել են և անդրադառնալու են   ,բայց իհարկե մարտի 1-ից հետո գալու է մարտի 2-ը ,բայց սա չպետք է դառնա քաղաքական վրեժխնդրության , օրակարգերի ձևավորման խնդիր ,այլ լինի զուտ իրավական խնդիր,և պատասխանատուները պատասխաատվություն կրեն,ձեր ասած էլի է գալու Մարտի 1-ը:Մեր հասարակությունը և այսօր առաջին հերթին իշխանությունը պետք է զգոն լինի ,որովհետև ինքն  է եղել մարտի 1-ի անմիջական մասնակիցներից,դրա համար էլ  այսօր պետական մաստաբներով և պետական ռեսուրսներիով,Սումգայիթի տերալիցի շրջանակներում  ,խաչ քաշելով Սումգայիթի դեպքերի արծարածման կարևորությունը մեր պետության և մեր ազգի համար, այս ցավալի իրավիճակում առաջ է մղվում   պետական ,քարոզչական մեխանիզմները օգտագործելով երթերի կազմակերպաման վրա: Մեր կուսակցությունն  այսօր հայտարարություն    է տարածել,որ գտնում ենք,որ Մարտի 1-ը պետք է ստանա իրավական գնահատական  ,իրավական հարթության վրա լուծվի և երբևէ չդառնա քաղաքական վրեժխնդրության  և քաղաքական շահարկումների հարց:

-Տեսնո՞ւմ եք այդպիսի միտումներ:

-Վահան Բաբայան.Դա միայն ես չեմ տեսնում  ,շատ-շատերն են տեսնում:

-Այսինքն անձնավորվա՞ծ:

-Վահան Բաբայան.Իհարկե:

-Թեհմինա Վարդանյան.Մարտի 1-ը ես հիշում եմ այսօրվա պես,այն իրապես երրորդ հանրապետության ամենադառը,ամենացավոտ և ամենասառը օրերից մեկն էր:Իսկապես չստացված չբացված գարունը բառ կամ բառակապակցություն չի,ամեն օր գրեթե զգում եմ:Դա Հայաստանի ժողովրդի դեմ իրագործված ոճրագործություն էր,իշխանությունների և մասնավորապես Ռոբերտ Քոչարյանի կողմից,ով անմիջական հրաման տվողնէ,որովհետև Սերժ Սարգսյանը դեռ չէր ստանձնել նախագահի իր պարտականությունները:Մենք պատրաստվում ենք մասնակցել այդ երթին, որ շատերը համարում են պոպուլիստական,այդպես չէ,մենք 11 տարի նույն թիմով ,նույն կուսակցություններով,լիդերներով մասնակցել ենք և պարտավորված ենք զգում,որովհետև այդտեղ են նաև զոհերի հարազատները:Որևէ մեկը չփորձի այն դիտարկել որպես շուո իշխանության և որևէ կուսակցության կողմից,մարտի 1-ը հարգանքի օր է,ինչպես քաղաքացիների և ոստիկանների հիշատակի առաջ:

-Վահան Բաբայան.Ես դրվագային ասեմ,իրենք իրոք մասնակցել են և իրոք այդպես են մտածում:Խնդիրն այլ է.կուսակցությունները ,որոնք այդ պրոցեսներին մասնակցել են՝այդ թվում ՀԱԿ-ը, մարդիկ,ովքեր զոհվել են,հարազատները,ովքեր պայքարել են,հավատացել են,դա այդ մարդկանց Մարտի 1-ն է,այդ մարդիկ անմիջական իրենց ընտրություննե ն կատարել ,եղել են բարիկադի այն կողմում,պայքարել են բարիկադի այն կողմի համար:Որևէ մեկը չի կարող այսօր մեղադրել ձեր կուսակցությանը,ՀԱԿ-ին…Կարդացեք մամուլ.ո՞նց եք կարծում,եթե ամեն տարի մարդիկ կազմակերպել են այդ միջոցառումը,այդ թվում առանձին կամակերպման խնդիր էլ չունի,ուզենք թե չուզենք այդ օրւ հիշվելու է,խնդիրն այն է,որ վարչապետը ,երկրի ղեկավարը հատուկ ուղերձ է հղում,հրավիրում,կոչ անում,մամուլում ենք ծանոթանում ,որ մարզպետարաններից,տարբեր տեղերից մարդկանց են բերում,իմաստը որ՞ն է մարդկանց բերելու,այդ ռեսուրսները օգտագործելու:

-Ձեր կարծիքով իմաստը ո՞րն է:

-Վահան Բաբայան.Եթե ՀԱԿ-ը կամ այլ կուսակցություներ խոսեն  Մարտի 1-ի քաղաքական դրվագներից,որ պետություն է դա կազմակերպում, այստեղ գալիս է հենց այդ  հարցը,արդյո՞ք կգա Մարտի 2-ը   դրանից հետո:Իհարկե չի գա, չի գա նրա համար,քանի որ վարչապետը ,այո մարտի 1-ի վարչապետն է դառնում,ինքը դառնում է մարտի 1-ը ֆետիշացման և դրա միջոցով իր քաղաքական հակառակորդների կամ ոչ համախոհների նկատմամաբ այն մթնոլորտի ձևավորվանը ,որը  հասրակության մեջ ջրբաժաններ է քաշելու:Այսօր մենք պետք է գնանք համերշախության ճանապարհով:

-Բայց հանցագործներ եք հռչակում,ասացիք,որ պատասխանատուն այս մարդն է:

-Թեհմինա Վարդանյան.Այո,հիմա  ամենը իրավական դաշտում է,թիվ 1   պատասխանատուն,անմեղության կանխավարկածը հաշվի առնելով մեղադրական չեմ ասում,թիվ պատասխանատուն գործող իշխանությունն  է և այդ իշխանության գլուխը…

Սահմանադրական կարգի խախտմա՞ն,թե՞ դրանից բխող հեռևանքներվ:



–Թեհմինա Վարդանյան.Իմ կարծիքով պատախանատու են ամբողջ կլանի անդամները ,ովքեր չեն կանգնեցրել ,պատասխանատում է յուրաքանչյու զինվոր կամ ոստիկան,ով մահակներով հարձակվում էր կանանց,երեաների,ծերերի վրա:

-Վահան Բաբայան. Իսկ  ժողովրդի միջից ո՞վ էր պատասխանատու:

–Թեհմինա Վարդանյան.Ես վստահ եմ,որ դուք դա ասում եք ասելու համար:

-Վահան Բաբայան.Չեք նայե՞լ այդ տեսարանները:

-Թեհմինա Վարդանյան.Ես այնտեղ եմ եղել,մի տեղում չեմ եղել 10 օր շարունակ այնտեղ եմ եղել,և ժողովուրդը բացարձակ տրամադրված չի եղել որևէ գործողությունների:Իսկ ինչ եղավ մարտի 1-ի առավոտյան,վստա՞հ եք ,որ մեքենաներ վառողները ժողովրդի միջից էին,այլ ոչ թե ուղարկված մարդիկ:

 -Վահան Բաբայան.Ես վստահ չեմ,իմ հարցը հենց դա է:

-Թեհմինա Վարդանյան.Հույս ունենք ,որ մարտի 1-ը կբացահայտվի և կփակվի այդ էջը:

-Վահան Բաբայան.Եթե եղել են զինված ուժերի կամ ոստիկանական խմբերի ,կամ մարդկանց կողմից հրահրումներ,որոնք մտել են ժողովրդի մեջ ,եկեք բացահայտենք :

-Թեհմինա Վարդանյան.Դա առիթ է տալիս   կարկե՞լ ժողովրդի վրա:

-Վահան Բաբայան.Իհարկե ձեր ասածների մեջ մեծ է ճշմարտությունը,որևէ իշխանությունը իրավունք չունի ժողովրդի վրա կրակ բացի,եթե ինքը պահանջներ ունի:Ոչ արդարացի պահանջը ,եթե չի բխում սահմանադրության տապալման կամ հակազգային բաներով,բնական է:Հարցն այն է ,մենք տեսանյութեր ենք տեսնում,որտեղ մարդիկ արմատուրաներով  ջարդում են,քանդում են,խանութներ են թալանում, այրում են մեքենաներ:

-Զարուհի փոստանջյանը հիշեցրեց,դուք հիշում եք,որ առաջին հարձակումը եղավ ոստիկանի վրա,և  երբ Արմեն Մարտիրոսյանը պաշտպանութմ էր,դանակի հարվածը հենց նա ստացավ:

-Վահան Բաբայան.Մոլոտովի կոկտեյլներ էին գցում:

-Ովքե՞ր էին այդ հարձակվողները:   



-Թեհմինա Վարդանյան.Չեմ կարող ասել,թե ով էր դանակով հարվածողը,կամ ոստիկանի վրա հարձակվողը:

-Վահան Բաբայան. Եկեք ռեալ խոսենք հա,ոստիկաններին ով էր ծեծում, գործ է ընթանում,ողջունում եմ,որ անմեղության կանխավարկածը  չանտեսելով մարդիկ ճիշտ են ասում,պետք է դատարանի որոշում լինի,քննությունը ավարտվի  ,իրական պատճառները,քաղաքական դրդապատճառնրը հասկանանք:

-Թեհմինա Վարդանյան.Չկա գեթ  մի  քաղաքացի,որ կարող է հերքել,որ դա Ռոբերտ Քոչարյանի անմիջական հրամանն է եղել:

-Վահան Բաբայան.Այդպես ոնց կարող ենք ասել,հիմա ես այդ գեթ մեկ քաղաքացին են ,ես Ռոբերտ Քոչարյանի փաստաբանը չեմ, ես հարց եմ տալիս,նախագահը իրավունք ունե՞ր իրականացնել իքս լիազորություններ,որի շրջանակում պետք է կանխվեր մասսայաական անկարգությունները Երևանում և քաղաքացիների սպառնացող վտանգը:Այսօր ,եթե  Նիկոլ Փաշինյանի դեմ նման գործողություններ իրականացվեն և քաղաքի կենտրոնը այրեն ,նույն դեմոկրատ Նիկոլ Փաշինյանը չի կարող հրաման տալ ,որ այդ մարդկանց սաստեն կամ ինչ-որ քայլեր անեն:

-Թեհմինա Վարդանյան.Պարոն Բաբայան ,ես այս պահին ինձ թույլ եմ տալիս ձեզ արգելել համամատել Ռոբերտ Քոչարյանին և Նիկոլ Փաշինյանին:

Եթե դեռ չկա դատական վճիռ,դուք ինչպե՞ս եք նման հայտարարություններանում:

-Թեհմինա Վարդանյան.Դեռ դատական վճիռ չկա,բայց ես մեծ հույսով եմսպասում այդ վճռին:

-Վահան Բաբայան.Նույն ժողովրդի անունից որ խոսում եք,մարդ կա ասում է հանցագործ է ,մարդ էլ կա ասում է հերոս է:Մենք ժողովրդի անունից չենք կարող խոսել,մենք ամեն մեկս ունենք մեր կարծիքը:

-Թեհմինա Վարդանյան.Ժողովուրդը իր անունից խոսել է ընտրությունների ժամանակ:

-Վահան Բաբայան.Այո,բնականաբար անհամեմատելի են այդ մարդիկ,չեմ հասկանում ,թե ինչի եք վիրավորվում,  խոսքը այն մասին է,որ ամեն մարդ էլ տարբեր է,ես չեմ ուզում ,որևէ մեկին վիրավորելու համար դա ասեմ:Ռեալ նայենք,ինչ կկատարվի ինչ-որ մեկի ղեկավարման ժամանակ,եթե նա ունի լիազորություններ կանխելու …

-Թեհմինա Վարդանյան.Անօրինականությու՞նը:Եկեք հիշենք ինչից է եկել Մարտի 1-ը:

-Վահան Բաբայան.Քաղաքը վառում են,ով է պատասխանատու,խանութները թալանում են:Դուք ունեք ձեր խանութը,ձեր բիզնեսը,մարդիկ մտնում են դա ջարդում են, դուք ումի՞ց եք պահանջելու :

-Թեհմինա Վարդանյան.Կա ոստիկանություն:

-Վահան Բաբայան.Տեսաք ինչ էր կատարվում,բախումներ էին տեղի ունենում,ինչպես կարելի էր մտածել դրա մասին:



-Թեհմինա Վարդանյան.Հիշենք ինչից սկսվեց այդ ամենը,հիմա դուք սկսել եք պոչից,ասում եք մարդիկ անկարգություն էին անում:

-Վահան Բաբայան.Կարող ենք սկսել 2000 չգիտեմ որ թվից,հարցը դա չի:

-Ի դեպ ինչու չենք սկսում 1996 թվականի ընտրություններից և դրա հետևանքներից:

-Վահան Բաբայան.Իհարկե պետք է սկսել:

-Թեհմինա Վարդանյան.Ես 1996 –ի իրադարձություններին տիրապետում եմ լսածով,կարծիքներով, բայց ես այդ ժամանակ չափահաս չեմ եղել:

Հիմա կարող եք ասել համաշխարհային պատերազմի մասին ոչինչ չեմ կարողասել,մասնակի՞ց չեմ:

-Թեհմինա Վարդանյան.1999 թվականից,արդեն որոշակիորեն տիրապետում եմ ինֆորմացիային…

Տիրապետել միայն մասնակից լինել չի նշանակում:

 -Վահան Բաբայան.Խնդիրը հետևյալն է.երկու տեսանկյուն գոյությունի ոնի,ուզեք,թե չուզեք,ինչքան էլ դուք մեղավորներ եք նշում,ես էլ կասեմ,որ մեղավորներ կան նաև մյուս կողմից:

-Թեհմինա Վարդանյան.Պարոն Բաբայան ,դուք ընդունո՞ւմ եք,որ Ռոբերտ Քոչարյանը տվել է հրաման կրակել ժողովրդի վրա:

-Վահան Բաբայան.Ես ոնց կարող եմ նման բան ասել,դատարանը թող որոշի:Ինքը ինչ հրաման տվել է,դրա մասին թող խոսի,ես ոնց կարող եմ իր տված հրահանգների մասին խոսել:

-Թեհմինա Վարդանյան.Բա ոնց եք խոսում ժողովրդի տեսակետների մասին:

-Վահան Բաբայան.Որովհետև դա տեսել եմ:

-Թեհմինա Վարդանյան.Դա էլ եք չէ տեսանյութերով տեսել:

-Վահան Բաբայան.Դուք տեսե՞լ եք,որ Ռոբերտ Քոչարյանը կոնկրետ հրաման է տվել,որ ոստիկանները կրակեն:

-Թեհմինա Վարդանյան.Ռոբերտ Քոչարյանն  է գերագույն հրամանատարը եղել:Բա ով պետք է այդ հրամանը տար:

-Վահան Բաբայան.Հասկացանք ,բա ժողովուրդը որ հարձակվել է ոստիկանների վրա,ինչ անեին ոստիկանները:Ձեր եղբայրը,իմ եղբայրը ոստիկանն էին,քարում խփում գլուխը ջարդում էին,ասե՞լ վայ ժողովրդավարություն է:

-Թեհմինա Վարդանյան.Դուք մտածում եք,որ քաղաքացիներն են ոստիկաններիվրա հարձակվել,ես այլ տեսարան եմ տեսել:

– 1-ի ցերեկը Արմեն Մարտիրոսյանին դանակով ող՞ է հարվածել:

-Թեհմինա Վարդանյան.Վստա՞հ եք ,որ դա եղել  է ժողովրդի մեջից:

Իսկ դուք վստահ եք,որ այդ 10  հոգու որ կրակել են,ոստիկաններն ենեղել:Ընդդիմության առաջնորդը այդ ժամանակ եղել է Լևոն ՏերՊետրոսյանը,դա նշանակում է,որ այս կողմի բոլոր քայլերի պատասխանատունԼևոն ՏերՊետրոսյանն է:Ի դեպ ,Զարուհի Փոստանջյանը հիշեցրեց,որ մարտի 1-իցերեկը լրատվամիջոցների հետ հանդիպմանը Լևոն ՏերՊետրոսյանիտանը,դիմել են ,թե գալու եք այնտեղ,ասել է՝ ես այլևս այդ ժողովրդի հետ կապչունեմ:

-Թեհմինա Վարդանյան.Ես վերջերս Զարուհի Փոստանջյանի մասին կարծիք չեմ հայտնում,չեմ հասկանում այդ կինը իր քաղաքական գիծը ոնց է պահում՝մի օր Ռոբերտ Քոչարյանին դեմ գնալով, մի օր Ռոբերտ Քոչարյանին պաշտպանելով, մի օր Սերժ Սարգսյանին դեմ գնալով,շուտով Սերժ Սարգսյանին կամ Տարոն Մարգարյանին էլ պաշտպանի:

Կարող  է ուրիշներն էլ հաստատեն,որ ասել է:

–Թեհմինա Վարդանյան.Եթե կան կադրեր և փաստեր,ես հաշվի կնստեմ:

Գուցե վկաներ լինեն,Լևոն ՏերՊետրոսյանը ինքն էլ հաստատի:

-Թեհմինա Վարդանյան.Թող հաստատի:Ես տիկին Փոստանջյանի որևէ ասած այլևս լուրջ չեմ ընդունում:

Շարունակությունն՝այստեղ

Հարցազրույցը՝Նաիրա Բաղդասարյանի

ԴԻՏԵԼ